logo projektu interreg cz_pl
Strona internetowa wykonana w ramach projektu nr CZ.11.4.120/0.0/0.0/15_006/0000086 pn „Bolesławiec-Vrchlabí – aktywna transgraniczna współpraca muzeów”, dofinansowanego przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu INTERREG V-A Republika Czeska – Polska 2014-2020.

   bilety  |  kontakt | PL | CZ | EN

Śląskie rzemiosło artystyczne od XVII do XIX w.

Wystawa ze zbiorów Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu

Śląskie rzemiosło artystyczne od XVII do XIX w.​

Wystawa „Śląskie rzemiosło artystyczne od XVII do XIX w. ze zbiorów Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu” była jedną z atrakcji ogólnopolskiej akcji „Noc Muzeów”, która odbyła się  19 maja 2018 r. w Dziale Ceramiki przy ul. Mickiewicza 13. Wystawa pozwala zapoznać się z powstałymi na Śląsku wyrobami rzemieślniczymi, do których należą zabytki konwisarskie z różnych ośrodków, żeliwne odlewy artystyczne z Huty Gliwice oraz ceramika z manufaktur w Prószkowie, Glinicy, Raciborzu i Tułowicach.

W kolekcji wyrobów konwisarskich znalazły się zabytki cynowe powstałe w okresie od XVII do początku XIX wieku. Są to kufle, dzbany, kubki, talerze oraz ceremonialne puchary zwane wilkomami, które stanowiły wyposażenie gospód cechowych. Najbardziej reprezentacyjnym naczyniem świadczącym o bogactwie i prestiżu cechu, używanym podczas uroczystych okazji do wznoszenia toastów był wilkom. Dlatego też wielką wagę przywiązywano do okazałości form tych wyrobów i bogactwa oraz artyzmu zdobień. Były to puchary o smukłych, profilowanych trzonach z nodusami oraz kulistych, cylindrycznych lub dzwonowatych czarach, zdobione najczęściej rytowaniem złożonym z charakterystycznych dla danego okresu motywów ornamentalnych, emblematów cechowych, nazwisk fundatorów, a także dekoracją plastyczną. 

Ważną częścią kolekcji jest interesujący zespół dziewiętnastowiecznych artystycznych odlewów żeliwnych z założonej w 1796 roku Królewskiej Pruskiej Odlewni Żeliwa w Gliwicach. Odlewane w gliwickiej giserni miniatury pomników, konne statuetki, niewielkie figurki oraz popiersia przedstawiające często znane postacie historyczne, stanowiły poszukiwaną ozdobę wnętrz mieszkalnych. Wręcz imponująco przedstawiał się asortyment galanterii żeliwnej – czyli drobnych przedmiotów codziennego użytku o charakterze dekoracyjnym, takich jak: kałamarze, przyciski do papieru, stojaczki na zegarki, wieszaki na biżuterię, kadzielnice, wazy dekoracyjne, świeczniki, oprawki do wazonów, podstawki pod sztućce. Wyroby te, choć produkowane seryjnie, zadziwiają precyzją wykonania i maestrią opracowania detali.

Kolekcja ceramiki Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu – zwłaszcza fajansu i kamionki, jest jednym z najciekawszych tego typu zbiorów w Polsce. Reprezentowane są w niej głównie wyroby polskich wytwórni od XVIII do XX wieku włącznie. Szczególne miejsce w ramach kolekcji zajmuje bogaty i różnorodny zbiór fajansów ze śląskich manufaktur – Prószkowa, Glinicy, Raciborza i Tułowic, który obejmuje wyroby grubo- i cienkościenne od XVIII do połowy XIX wieku. Pierwsza i zarazem największa wytwórnia fajansu, założona została w 1763 roku w Prószkowie Śląskim przez właściciela tamtejszych dóbr – księcia Leopolda von Proskau i działała do 1853 roku. Wytwarzano w niej aż 250 rodzajów naczyń fajansowych. Zachowane z tego okresu aktywności manufaktury obiekty (między innymi serwisy obiadowe, ozdobne wazy do zup, wazony na kwiaty dekoracyjne pot-pourri, kałamarze, lichtarze) charakteryzują się subtelną dekoracją malarską, w której przeważają różnorodne motywy kwiatowe o bogatej, zróżnicowanej palecie barw.

Najmłodszą z górnośląskich manufaktur jest powstała w 1813 roku wytwórnia w Tułowiach. Produkowano tu naczynia z fajansu delikatnego nawiązujące formalnie do wyrobów z Prószkowa. Okresem, w którym powstają najciekawsze i najoryginalniejsze wyroby są lata 1842-1857. Na tułowickie wyroby miały w tym czasie wpływ nowe prądy artystyczne zrodzone z inspiracji naturą oraz sztuką minionych epok (gotyku, renesansu, baroku i rokoka). Wytwórnia produkowała wówczas najciekawsze i najoryginalniejsze wyroby – słynną „czarną porcelanę”.

Godziny otwarcia
w dni świąteczne
w maju 2024 r.

1 maja (środa)
Święto Pracy

Muzeum Ceramiki

11.00-17.00

Centrum Dawnych Technik Garncarskich

nieczynne

Punkt Informacji Turystycznej

10.00-16.00

3 maja (piątek)
Święto Konstytucji 3 maja

Muzeum Ceramiki

11.00-17.00

Centrum Dawnych Technik Garncarskich

nieczynne

Punkt Informacji Turystycznej

10.00-16.00

19 maja (niedziela)
Zielone Świątki

Muzeum Ceramiki

nieczynne

Centrum Dawnych Technik Garncarskich

nieczynne

Punkt Informacji Turystycznej

nieczynne

30 maja (czwartek)
Boże Ciało

Muzeum Ceramiki

nieczynne

Centrum Dawnych Technik Garncarskich

nieczynne

Punkt Informacji Turystycznej

nieczynne

Skip to content