logo projektu interreg cz_pl
Strona internetowa wykonana w ramach projektu nr CZ.11.4.120/0.0/0.0/15_006/0000086 pn „Bolesławiec-Vrchlabí – aktywna transgraniczna współpraca muzeów”, dofinansowanego przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu INTERREG V-A Republika Czeska – Polska 2014-2020.

   bilety  |  kontakt | PL | CZ | EN

Stempelkiem i pędzlem malowane

Maria Ciszewska

„Ceramika Artystyczna”
Spółdzielnia Rękodzieła Artystycznego

Ukończyła Technikum Ceramiczne w Zespole Szkół Ceramicznych im. M. Skłodowskiej-Curie w Szczawnie Zdroju ze specjalizacją technolog ceramiki. Z „Ceramiką Artystyczną” Spółdzielnią Rękodzieła Artystycznego w Bolesławcu była związana zawodowo w latach 1981-2005. Początkowo zatrudniono ją na stanowisku formierz wyrobów ceramicznych. Ze względu na szczególne uzdolnienia artystyczne w 1982 r. została przeniesiona na malarnię. W latach 1994-2005 pracowała jako projektantka dekoracji.

M. Ciszewska była projektantką nietuzinkową, niezwykle wrażliwą na piękno otaczającego świata i sztukę. Główną inspirację w tworzeniu autorskich wzorów czerpała z fascynacji kropką i kółkiem. Uważała, że “kropka to nie tylko jeden niewielki ślad, to symbol wielości w jedności i jedności w wielości”. W połączeniu kółka i kropki dostrzegała bogactwo możliwości tworzenia wzorów. Uważała je za ponadczasowe, uniwersalne elementy dekoracyjne. Kółeczka jednej wielkości ułożone w wąskie i szerokie pasma podkreślały idealnie czystość i piękno form naczyń. Uważała, że można je konfigurować na nieskończenie wiele sposobów. „Możliwości twórcze inspirują mnie wciąż do ukazania nowych wzajemnych ich zależności i powiązań” – napisała w katalogu „Projektanci dekoracji Spółdzielni” (Bolesławiec, 2005 r.)

M. Ciszewska po mistrzowsku posługiwała się stemplami. Upodobała sobie też charakterystyczny dla bolesławieckiej ceramiki kobalt. Stosowała go bardzo chętnie, często jako jedyny kolor wzoru. Wykorzystywała również intensywną czerwień, szarość i ciemną zieleń. Jej dekoracje w większości były monochromatyczne. Stworzyła wiele ornamentów opartych na motywie kropki. Dekoracją uwielbianą przez projektantów form spółdzielni jest wzór U158, składający się z kobaltowych kółeczek nakładanych tak gęsto, że dają złudzenie kobaltowego tła z symetrycznie rozmieszczonymi drobnymi jasnymi kropkami. Ta misterna w wykonaniu dekoracja idealnie eksponuje każdy element naczynia, jest niezwykle elegancka i ponadczasowa. Kolejna popularna dekoracja kobaltowa (U1123), wykonana przy użyciu mniejszych stempelków, równie wspaniale podkreśla idealne proporcje naczyń. Dekoracje z jasnymi kropeczkami powstały również w kolorach czerwonym (U9971), szarym (U9970) oraz niebieskim (U9972) i do dziś są poszukiwane przez klientów.

M. Ciszewska często wykorzystywała również motyw kobaltowego kółka. Raz kropki jednej wielkości układała w równe szeregi, innym razem swobodnie pokrywała całe naczynia różnej wielkości kropkami, czasami łączyła je w rozedrgane linie, tworząc dekoracyjne bordiury skontrastowane z drobniutkimi kropeczkami pokrywającymi luźno pozostałe partie naczynia.

Używając stempla w kształcie niewielkiego kółka, M. Ciszewska potrafiła namalować niezwykłe pejzaże, finezyjne ogrody lub bukiety (L48). Spod ręki projektantki wyszły sielskie obrazki z domkami i wiatrakami oraz wizerunki kościołów. Przy użyciu tego samego stempelka powstało również logo firmowe „Ceramiki Artystycznej”. M. Ciszewska zaprojektowała także efektowną dekorację z rozchodzącymi się promieniście ku krawędziom naczynia zdobinami. Czasami łączyła kropki z kreskami, tworząc organiczne kobaltowe girlandy oplatające naczynia (L49). Wzory te do dziś budzą zachwyt i podziw dla kunsztu projektantki.

M. Ciszewska w swoich autorskich wzorach wykorzystywała kobalt, używając stempli o różnym kształcie, np. kobaltowych gwiazdek na białym tle (121X) lub negatywowo białych gwiazdek na kobaltowym tle (257X). Stworzyła również dekorację z finezyjnie porozrzucanymi gwiazdkami różnej wielkości (359AX). Innym często używanym przez projektantkę stemplem było serce – kobaltowe (570AX) lub czerwone (570X). Czasami dekoracja pokrywała całą powierzchnię naczynia (375JX lub 375EX), innym razem miała postać pasma uzupełnionego kropką (375MX), czasem dla ożywienia dekoracji projektantka wprowadzała kolor zielony (375OX). Bywało, że kolor ten stawał się dominantą dekoracji (U94). W wielu dekoracjach (np. 377OX, 377RX) pojawił się motyw stylizowanej kwiatowej bordiury (tzw. łączki), które nadal cieszą się dużą popularnością. W tych siostrzanych wzorach M. Ciszewska wykorzystała motywy wielu kwiatów – stokrotek, tulipanów, dzwonków i serc, tym samym dając użytkownikom możliwość dowolnego komponowania zestawów.

Nad wyraz ważnym wydarzeniem dla M. Ciszewskiej było zaprojektowanie dekoracji serwisu, na którym podano posiłek papieżowi Janowi Pawłowi II w czasie jego powrotu do Rzymu po zakończeniu pielgrzymki do Polski w 1997 r. Serwis “papieski” w drobne kobaltowe kropeczki z kobaltową bordiurą podkreślającą krawędzie naczyń (56X) można nadal zakupić w sklepie firmowym „STYL” działającym przy „Ceramice Artystycznej” Spółdzielni Rękodzieła Artystycznego w Bolesławcu.

Powstałe przed laty eleganckie wzory mają wciąż swoich wielbicieli i użytkowników, są cenione i kolekcjonowane przez miłośników twórczości M. Ciszewskiej na całym świecie. Naczynia z jej dekoracjami wielokrotnie nagradzano i wyróżniano. W 1995 r. otrzymały nagrodę “Wzór Roku” przyznaną przez ministra przemysłu i handlu za wzór U107, w uznaniu za wysoki poziom wzornictwa, nawiązanie do tradycji i twórcze przetworzenie. W 2002 i 2003 r. otrzymały nagrodę Instytutu Wzornictwa Przemysłowego w Warszawie “Dobry Wzór” za projekt wzorniczy – odpowiednio za dekorację U1123 i U158.

Naczynia w dekoracjach zaprojektowanych przez M. Ciszewską prezentowano na wielu wystawach w kraju i za granicą:

1995 Wystawa „Dobry Wzór” w Instytucie Wzornictwa Przemysłowego w Warszawie

Nagroda Ministra Przemysłu i Handlu “Wzór Roku ‘95” za wysoki poziom wzornictwa, nawiązanie do tradycji oraz twórcze przetwarzanie dla zestawu naczyń kamionkowych projektu artysty plastyka Bronisława Wolanina w dekoracji Anny Pasierbiewicz, Teresy Liany i Marii Ciszewskiej

1996 „Rękodzieło Artystyczne” – Międzynarodowe Targi Rzemiosła w Monachium (Niemcy)

„Ceramika Artystyczna”, Instytut Wzornictwa Przemysłowego w Warszawie

„Tydzień Polski”, Lille (Francja)

1997 „Dni Dolnego Śląska”, Ostrawa (Czechy)

1998 „Forma ‘98”, Międzynarodowe Targi Poznańskie

Kolekcja wyrobów ceramicznych w dekoracjach unikatowych w Instytucie Sztuki w Chicago (Stany Zjednoczone)

„Współczesna kamionka bolesławiecka 1948-1998”, Muzeum Ceramiki, Bolesławiec

„»Ceramika Artystyczna« – Bolesławiec”, targi Country Living, Londyn (Wielka Brytania)

„Kamionka bolesławiecka”, Biuro Wystaw Artystycznych w Jeleniej Górze

„Kamionka bolesławiecka”, Muzeum Narodowe we Wrocławiu

2000 „50-lecie »Ceramiki Artystycznej«”, Galeria „Za Bramką”, Poznań

Wystawa jubileuszowa „Wzornictwo »Ceramiki Artystycznej« w Bolesławcu”, Międzynarodowe Targi Poznańskie

2000-2012 Międzynarodowe Targi „Ambiente”, Frankfurt nad Menem (Niemcy)

2001 “Ceramika z Bolesławca”, Galeria Fundacji „Cepelia” w Warszawie

2002 „Projektanci »Ceramiki Artystycznej«” Muzeum Ceramiki, Bolesławiec

„Współczesne wzornictwo w »Ceramice Artystycznej«”, 23. Międzynarodowe Targi Pécs Expo, Węgry

Pokaz dekorowania wyrobów ceramicznych na 23. Międzynarodowych Targach Pécs Expo, Węgry

2003 „Pomysł na prezent”, Międzynarodowe Targi Poznańskie

„Współczesne wzornictwo Spółdzielni Rękodzieła Artystycznego »Ceramika Artystyczna« w Bolesławcu”, Muzeum Ceramiki, Bolesławiec

2004 „Wzornictwo »Ceramiki Artystycznej«”, Bolesławiecki Ośrodek Kultury

2016/2017 „Z bolesławieckiej gliny. Wystawa Stowarzyszenia Gmin Ceramicznych Rzeczypospolitej Polskiej”/„Dall’argilla di Bolesławiec. Mostra dall’Associazione dei Comuni della Ceramica della Repubblica di Polonia”, Polo Museale del Palazzo della Guardia w Vietri sul Mare (Włochy)

2017 „Z bolesławieckiej gliny. Wystawa Stowarzyszenia Gmin Ceramicznych Rzeczypospolitej Polskiej” / „Dall’argilla di Bolesławiec. Mostra dall’Associazione dei Comuni della Ceramica della Repubblica di Polonia”, Instytut Polski w Rzymie, Museo della Città oraz Showroom Contemporaneo w Anconie Galeria Mi.MO, Banco Monte dei Paschi di Sienna, Ratusz w Faenzie (Włochy)

2021 „Z bolesławieckiej gliny”, retrospektywna wystawa prezentująca bolesławieckie wzornictwo 30 zakładów z terenów Bolesławca, Muzeum Ceramiki w Bolesławcu

2021/2022 „Z gliny stworzone. Kamionka ze zbiorów Muzeum Ceramiki w Bolesławcu”, Muzeum Ziemi Kłodzkiej w Kłodzku

Skip to content